معرفی کتاب «پیشگامان درهصوف»
مشخصات شناسنامهای اثر
عنوان کتاب: پیشگامان درهصوف
موضوع: بررسی تاریخی، مدارس دینی، فرهنگ و زندگینامهی شخصیتهای برجستهی درهصوف
پژوهشگران و نویسندگان: نایبعلی توسلی و عبدالمؤمن طلوع
ناشر: انتشارات قلم (چاپ و نشر فرهنگ)
سال انتشار: ۱۴۰۳ خورشیدی
قطع و تعداد صفحات: ۵۶۰ صفحه، قطع وزیری
کتاب «پیشگامان درهصوف» محصول یک سال تلاشِ مستمرِ پژوهشی و قلمی مؤلفان است که به عنوان منبعی ارزشمند در عرصه و موضوع تحقیقات تاریخی منطقه به چاپ رسیده است. این اثر با اتخاذ رویکردی مستند و در عین حال روان و روایی، به بازخوانی تاریخ صدسالهی درهصوف، نقش و وضعیت مدارس دینی هزارستان در دوران پساحملات امیر عبدالرحمان خان و معرفی چهرههای تأثیرگذار مذهبی، علمی و سیاسیِ این منطقه میپردازد.
ساختار و چارچوب محتوایی کتاب
کتاب پس از سخن ناشر، مقدمه، پیشگفتار و سه تقریظ از علمای برجسته، در سه فصل اصلی و یک بخش کتابشناسی تنظیم شده است:
فصل اول: تحولات تاریخی و سیر سیاسی درهصوف
این فصل شامل ۲۰ عنوان اصلی و چندین عنوان فرعی است که به تحلیل رخدادها و بزنگاههای مهم تاریخی پرداخته است. برخی از مهمترین عناوین این فصل عبارتاند از:
فصل دوم: تاریخچه و کارکرد مدارس دینی درهصوف
این فصل با ۱۸ عنوان اصلی و فرعی، به بررسی روند شکلگیری مراکز علمی و عبادی پس از تخریبهای تاریخی پرداخته است. مراکز بررسیشده در این فصل عبارتاند از:
فصل سوم: سیمای برازندگان (زندگینامهی شخصیتهای برجسته)
این فصل شامل ۴۹ عنوان اصلی و چندین عنوان فرعی است که به شرح حال، خدمات علمی، اجتماعی و مبارزاتی بزرگان، علما و فرهیختگان درهصوف میپردازد؛ از جمله:
شعرا و ادبا: مولانا شاکر بلخی (شاعر سدهی ۱۸ میلادی)، داملا آدینه محمد عرب.
فقها و مراجع مذهبی: آیتالله ملا محمد قائنی، آیتالله حاج شیخ میرزاحسین (آخوند حاجی)، آیتالله شیخ علیجمعه نوالی، آیتالله شیخ عبدالحسین (آخوند زوار)، آیتالله شیخ محمدموسی اخلاقی، آیتالله شیخ محمدجواد نجفی.
شخصیتهای اجتماعی و مجاهدین: غلامنبی بیگ (فرقه مشر)، حجتالاسلام والمسلمین شهید عبدالعلی جاوید و شهید سید حسین حسینی
