خانه‌ی ما موقعیت عجیبی دارد؛ از همه عجیب‌تر بام خانه‌ی ماست که از آنجا می‌توانم تمام شهر و تمام زیبایی‌های کوچه‌ی محل را ببینم.

طبق معمول، امروز صبحم را از بام آغاز کردم. یک چوکی گذاشتم و نشستم و به تماشای مردم مختلف، زندگی‌های مختلف و سروسازهای گوناگون پرداختم. اول، مرد جوانی با لباس‌های افغانی و کیفی به دست از آنجا عبور کرد؛ معلوم بود کارمند یک شرکت یا اداره است، چون خیلی منظم و آراسته بود. بعد از آن مرد، پیرمرد کراچی‌به‌دستی با کمر خمیده و دست‌های چروکیده از کوچه گذشت. صورتش غمگین به نظر می‌رسید، اما وقتی پیرمرد دیگری را با لباس‌های منظم و چهره‌ی بشاش دید، لبخند زد و از پهلویش گذشت.

سپس پسر خردسالی با یونیفورم مکتب، موهای شانه‌شده و کیف مکتبی به پشت، روانه‌ی مکتب بود. او خیلی خوشحال بود؛ نمی‌دانستم دلیل خوشحالی‌اش چیست، اما چنان شاد و خندان گذشت که من نیز برای لحظه‌ای از دیدنش لذت بردم و با خودم لبخند زدم.

یک دقیقه گذشت، دو دقیقه گذشت، پنج دقیقه گذشت، اما کسی از آنجا عبور نکرد. منتظر نشستم تا چند زندگی مختلف دیگر را نیز ببینم. درست بعد از پنج دقیقه، سروصدایی از کوچه بلند شد: پسری با لباس افغانی و پابرهنه از کوچه می‌دوید و زن دیگری که به نظر می‌رسید مادرش باشد، کیف مکتب و کفش سیاه پسرانه‌ای به دست داشت و از پشت سرش می‌دوید. در حال دویدن فریاد می‌زد: لطفاً پسرم را بگیرید، وگرنه فرار می‌کند!»

مردی صدای زن را شنید و روبه‌روی پسر ایستاد تا مانع فرارش شود. وقتی او را نزدیک مادرش آورد، صداهای‌شان دانه به دانه به گوش می‌رسید. مرد پرسید: «چی شده؟ چرا این‌طور فرار می‌کند؟»

زن نفس عمیقی کشید و گفت: «پسرم شانزده‌ساله است و تا حالا فقط تا صنف چهارم درس خوانده است. مکتب نمی‌رود، درس نمی‌خواند و همه از او شکایت دارند. اما این پسر به فکر آینده‌اش نیست و مدام در کوچه‌پس‌کوچه‌ها این‌طور دیوانه‌وار وقتش را هدر می‌دهد. من هم مادرم، به فکر آینده‌ی این پسرم، اما این پسر اصلاً حرف‌های مرا گوش نمی‌دهد! فقط می‌ترسم روزی پشیمان شود و دوباره مرا گناه‌کار بداند.»

مرد روبه‌روی پسرک زانو زد و گفت: «پسرم! حرف‌های مادرت را گوش کن. این زن به بدی تو نمی‌گوید؛ تو باید تمام حرف‌هایش را از دل‌وجان گوش دهی. فعلاً در این شرایط، دختران آرزو دارند جای تو باشند و درس بخوانند، اما تو این فرصت را غنیمت نمی‌شماری و همه‌چیز را از دست خواهی داد!»

پسر فقط چند لحظه‌ای سکوت کرد؛ سپس دست آن مرد را رها کرد و در بغل مادرش پرید و چیزی در گوشش زمزمه کرد. مادر، دست‌های پسر را محکم گرفت و قطره اشکی از گوشه‌ی چشم‌اش سرازیر شد. گفت: «خیر ببینید لالا!»

و از آن مرد خداحافظی کرد. مادر، کوله‌پشتی پسرش را پشتش انداخت، کفش‌هایش را پایش کرد و رفتند.

منی که فقط از بام، تماشاگر این صحنه بودم، با خودم گفتم: «ما که نتوانستیم درس بخوانیم، اما خدا را شکر که حداقل چنین مردهای دانا و زنان شجاعی داریم که برای تحصیل برادران ‌ما می‌ایستند و مبارزه می‌کنند.»

بام را ترک کردم، به خانه رفتم و برای یک روز سخت دیگر آمادگی گرفتم.